Enwi, cymhwyso a chychwyn
1. (1) Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Cynhyrchion Jam a Chynhyrchion Tebyg (Cymru) 2018.
(2) Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys o ran Cymru.
(3) Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 26 Mawrth 2018.

Dehongli
2. (1) Yn y Rheoliadau hyn—
ystyr “Cyfarwyddeb 2001/111/EC” (“Directive 2001/111/EC”) yw Cyfarwyddeb y Cyngor 2001/111/EC ynglŷn â siwgrau penodol a fwriedir ar gyfer eu bwyta gan bobl;
OJ Rhif L 10, 12.1.2002, t. 53, a ddiwygiwyd ddiwethaf gan Reoliad (EU) Rhif 1021/2013 Senedd Ewrop a’r Cyngor (OJ Rhif L 287, 29.10.2013, t. 1).
ystyr “Cyfarwyddeb 2001/113/EC” (“Directive 2001/113/EC”) yw Cyfarwyddeb y Cyngor 2001/113/EC ynglŷn â jamiau, jelïau a marmaledau ffrwythau a phiwrî castan a felyswyd a fwriedir ar gyfer eu bwyta gan bobl;
OJ Rhif L 10, 12.1.2002, t. 67, a ddiwygiwyd ddiwethaf gan Reoliad (EU) Rhif 1021/2013 Senedd Ewrop a’r Cyngor (OJ Rhif L 287, 29.10.2013, t. 1).
mae i “cynhwysyn” yr ystyr a roddir i “ingredient” yn Erthygl 2(2)(f) o Reoliad (EU) Rhif 1169/2011;
OJ Rhif L 304, 22.11.2011, t. 18, a ddiwygiwyd ddiwethaf gan Reoliad Dirprwyedig y Comisiwn (EU) Rhif 78/2014 (OJ Rhif L 27, 30.1.2014, t. 7).
ystyr “cynhwysyn ychwanegol a awdurdodwyd” (“authorised additional ingredient”) yw cynhwysyn a bennir yn Atodlen 2;
ystyr “cynnyrch a reoleiddir” (“regulated product”) yw cynnyrch sydd wedi ei restru yn unrhyw un neu ragor o’r eitemau yn y tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 ac sy’n cydymffurfio â’r gofynion ynglŷn â’r cynnyrch hwnnw a nodir yn y Rhan o’r Atodlen honno a bennir yn yr eitem gyfatebol yng ngholofn 3 o’r tabl;
ystyr “y Ddeddf” (“the Act”) yw Deddf Diogelwch Bwyd 1990;
ystyr “echdynnyn dyfrllyd ffrwythau” (“aqueous extract of fruit”) yw echdynnyn dyfrllyd ffrwythau sydd, yn ddarostyngedig i’r colledion sy’n digwydd o reidrwydd mewn gweithgynhyrchu priodol, yn cynnwys pob un o gyfansoddion y ffrwythau a ddefnyddiwyd sy’n doddadwy mewn dŵr;
ystyr “ffrwyth” (“fruit”) yw ffrwyth ffres ac iach, sy’n rhydd rhag dirywiad, sy’n cynnwys pob un o’i gyfansoddion hanfodol ac sy’n ddigon aeddfed i’w ddefnyddio, ar ôl ei lanhau, cael gwared ar unrhyw frychau sydd arno, torri ei ben a’i goesyn, ac mae’n cynnwys sinsir, tomatos, y rhannau bwytadwy o goesynnau rhiwbob, moron, tatws melys, cucumerau, pwmpenni, melonau a melonau dŵr;
mae i “labeli” yr ystyr a roddir i “labelling” yn Erthygl 2(2)(j) o Reoliad (EU) Rhif 1169/2011 ac mae’r ymadrodd “wedi ei labelu” (“labelled”) i’w ddehongli yn unol â hynny;
ystyr “mêl” (“honey”) yw’r sylwedd melys naturiol a gynhyrchir gan wenyn Apis mellifera o neithdar planhigion neu o secretiadau’r rhannau byw o blanhigion neu ysgarthiadau pryfed sy’n sugno planhigion ar y rhannau byw o blanhigion, y mae’r gwenyn yn eu casglu, yn eu gweddnewid trwy eu cyfuno â’u sylweddau penodol eu hunain, eu gwaddodi, eu dadhydradu, eu storio a’u gadael mewn diliau mêl i aeddfedu;
mae i “mewn masnach” yr un ystyr ag sydd i “in trade” yng Nghyfarwyddeb 2001/113/EC ac mae’r ymadroddion “masnachu mewn” ac “a fasnachir” (“trade in”, “trades in”, “traded”) i’w dehongli yn unol â hynny;
ystyr “mwydion ffrwythau” (“fruit pulp”) yw’r rhan fwytadwy o’r ffrwyth cyfan, gyda’r pilion, y croen, yr hadau, y dincod neu’r tebyg (fel y bo’n briodol) neu hebddynt a’r rhan honno o bosibl wedi ei sleisio neu ei wasgu ond heb ei lleihau i biwrî;
ystyr “piwrî ffrwythau” (“fruit purée”) yw’r rhan fwytadwy o’r ffrwyth cyfan, gyda’r pilion, y croen, yr hadau, y dincod neu’r tebyg (fel y bo’n briodol) neu hebddynt a’r rhan honno wedi ei lleihau i biwrî drwy gael ei hidlo neu drwy beri iddi fynd drwy broses debyg;
ystyr “Rheoliad (EC) Rhif 1924/2006” (“Regulation (EC) No 1924/2006”) yw Rheoliad (EC) Rhif 1924/2006 Senedd Ewrop a’r Cyngor ynghylch honiadau am faethiad ac iechyd a wneir ar fwydydd;
OJ Rhif L 404, 30.12.2006, t. 9, a ddiwygiwyd ddiwethaf gan Reoliad (EU) Rhif 1047/2012 (OJ Rhif L 310, 9.11.2012, t. 36).
ystyr “Rheoliad (EC) Rhif 1333/2008” (“Regulation (EC) No 1333/2008”) yw Rheoliad (EC) Rhif 1333/2008 Senedd Ewrop a’r Cyngor ynghylch ychwanegion bwyd;
OJ Rhif L 354, 31.12.2008, t. 16, a ddiwygiwyd ddiwethaf gan Reoliad y Comisiwn (EU) 2017/874 (OJ Rhif L 134, 23.5.2017, t. 18).
ystyr “Rheoliad (EU) Rhif 1169/2011” (“Regulation (EU) No 1169/2011”) yw Rheoliad (EU) Rhif 1169/2011 Senedd Ewrop a’r Cyngor ynghylch darparu gwybodaeth am fwyd i ddefnyddwyr, sy’n diwygio Rheoliadau (EC) Rhif 1924/2006 ac (EC) Rhif 1925/2006 Senedd Ewrop a’r Cyngor, ac yn diddymu Cyfarwyddeb y Comisiwn 87/250/EEC, Cyfarwyddeb y Cyngor 90/496/EEC, Cyfarwyddeb y Comisiwn 1999/10/EC, Cyfarwyddeb 2000/13/EC Senedd Ewrop a’r Cyngor, Cyfarwyddebau’r Comisiwn 2002/67/EC a 2008/5/EC a Rheoliad y Comisiwn (EC) Rhif 608/2004;
ystyr “sinsir” (“ginger”) yw gwreiddyn bwytadwy’r planhigyn sinsir mewn cyflwr ffres neu wedi ei breserfio gan gynnwys gwreiddyn sinsir wedi ei sychu a gwreiddyn sinsir wedi ei breserfio mewn surop;
ystyr “siwgr” (“sugar”) yw unrhyw un neu ragor o’r canlynol—
(a) unrhyw siwgr a ddiffinnir yn Rhan A o’r Atodiad i Gyfarwyddeb 2001/111/EC;
(b) surop ffrwctos;
(c) siwgr a echdynnwyd o ffrwythau;
(d) siwgr brown;
ystyr “triniaeth a awdurdodwyd” (“authorised treatment”) yw triniaeth a bennir yn Atodlen 3.
(2) Mae i unrhyw ymadrodd arall sy’n cael ei ddefnyddio yn y Rheoliadau hyn ac y mae’r ymadrodd Saesneg cyfatebol yn cael ei ddefnyddio yng Nghyfarwyddeb 2001/113/EC yr un ystyr yn y Rheoliadau hyn â’r ymadrodd Saesneg cyfatebol yn y Gyfarwyddeb honno.
(3) Yn y Rheoliadau hyn, mae unrhyw gyfeiriad at un o offerynnau’r UE a restrir yn Atodlen 4 yn gyfeiriad at yr offeryn hwnnw fel y’i diwygiwyd o bryd i’w gilydd.
(4) Mae Rhan 13 o Atodlen 1 yn cael effaith o ran dehongli Atodlen 1.

Cwmpas
3. (1) Mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys i gynhyrchion a fwriedir ar gyfer eu bwyta gan bobl ac eithrio unrhyw gynnyrch a fwriedir ar gyfer gweithgynhyrchu danteithion popty, teisennau crwst neu fisgedi.
(2) Nid yw’r Rheoliadau hyn yn gymwys i gynnyrch a fasnachir gan ddefnyddio enw a restrir yn Rhan 2 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 y deuir ag ef i Gymru o ran arall o’r Deyrnas Unedig, o wladwriaethau AEE arall neu o Weriniaeth Twrci, y cafodd ei farchnata’n gyfreithlon ynddynt.
(3) Ym mharagraff (1) mae i “danteithion popty, teisennau crwst neu fisgedi” yr un ystyr â “fine bakery wares, pastries or biscuits” yn Erthygl 1 o Gyfarwyddeb 2001/113/EC.

Defnyddio enw cynnyrch
4. (1) Rhaid i berson sy’n masnachu mewn cynnyrch sy’n cydymffurfio â gofynion Rhan o Atodlen 1 a bennir yng ngholofn 3 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 ddefnyddio enw’r cynnyrch a restrir yn yr eitem gyfatebol yng ngholofn 1 o’r tabl hwnnw, mewn masnach, fel enw’r cynnyrch.
(2) Rhaid i berson beidio â defnyddio enw cynnyrch a restrir yng ngholofn 1 neu 2 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1, neu’r enw cyfatebol mewn unrhyw iaith arall, mewn masnach, fel enw cynnyrch oni bai bod y cynnyrch yn cydymffurfio â’r gofynion ynglŷn â’r cynnyrch hwnnw a bennir yn y Rhan o’r Atodlen honno a restrir yn yr eitem gyfatebol yng ngholofn 3 o’r tabl.
(3) Nid yw paragraff (2) yn atal enw cynnyrch rhag cael ei ddefnyddio, mewn masnach, fel rhan o enw cynnyrch arall—
(a) os yw defnyddio enw’r cynnyrch yn y modd hwnnw yn unol â’r arferion a ddefnyddir i ddynodi’r cynnyrch arall; a
(b) os na ellir drysu’r cynnyrch â chynnyrch a reoleiddir.
(4) Yn ogystal ag enw’r cynnyrch y mae’n rhaid ei ddefnyddio yn rhinwedd paragraff (1), caiff person ddefnyddio enw Cymraeg y cynnyrch fel y’i rhestrir yn yr eitem yng ngholofn 2 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 sy’n cyfateb i enw Saesneg y cynnyrch yng ngholofn 1 o’r un tabl.
(5) Nid oes dim ym mharagraffau (1) neu (4) yn atal enw cynnyrch rhag bod mewn unrhyw iaith arall yn ogystal â’r Gymraeg a Saesneg.

Dangos y mathau o ffrwythau a ddefnyddiwyd
5. (1) Rhaid i berson beidio â masnachu mewn cynnyrch a reoleiddir sydd wedi ei restru yn Rhan 1 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 oni bai bod mynegiad o’r mathau o ffrwythau a ddefnyddiwyd i weithgynhyrchu’r cynnyrch yn unol â pharagraffau (2), (3) neu (4), fel y bônt yn gymwys, wedi ei ychwanegu at enw’r cynnyrch.
(2) Pan weithgynhyrchir cynnyrch a reoleiddir sydd wedi ei restru yn Rhan 1 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 gan ddefnyddio un math o ffrwyth, rhaid ychwanegu at enw’r cynnyrch fynegiad o’r math o ffrwyth a ddefnyddiwyd i weithgynhyrchu’r cynnyrch.
(3) Pan weithgynhyrchir cynnyrch a reoleiddir sydd wedi ei restru yn Rhan 1 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 o ddau fath o ffrwyth, rhaid ychwanegu at enw’r cynnyrch fynegiad o’r mathau hynny o ffrwythau yn nhrefn ddisgynnol pwysau deunyddiau crai’r ffrwythau a ddefnyddiwyd i weithgynhyrchu’r cynnyrch.
(4) Pan weithgynhyrchir cynnyrch a reoleiddir sydd wedi ei restru yn Rhan 1 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 o dri neu ragor o fathau o ffrwyth, rhaid ychwanegu at enw’r cynnyrch—
(a) mynegiad o’r mathau o ffrwythau a ddefnyddiwyd yn nhrefn ddisgynnol pwysau deunyddiau crai’r ffrwythau a ddefnyddiwyd i weithgynhyrchu’r cynnyrch;
(b) y geiriau “mixed fruit” neu eiriau tebyg; neu
(c) nifer y mathau o ffrwythau a ddefnyddiwyd.
(5) Yn ogystal â’r geiriau sy’n ofynnol yn rhinwedd paragraff (4)(b), caniateir ychwanegu at enw’r cynnyrch y geiriau “ffrwythau cymysg” neu eiriau Cymraeg tebyg.
(6) Nid oes dim ym mharagraffau (4)(b) neu (5) yn atal ychwanegu’r geiriau gofynnol at enw’r cynnyrch mewn unrhyw iaith arall yn ogystal â’r Gymraeg a Saesneg.

Dangos y cynnwys ffrwythau
6. (1) Rhaid i berson beidio â masnachu mewn cynnyrch a reoleiddir sydd wedi ei restru yn Rhan 1 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 oni bai bod labeli’r cynnyrch yn dangos cynnwys ffrwythau’r cynnyrch yn unol â pharagraffau (2) i (4).
(2) Rhaid i’r cynnwys ffrwythau gael ei ddangos drwy gynnwys y geiriau “prepared with x g of fruit per 100 g” gan osod faint mewn gramau o ffrwythau y deilliodd y mwydion ffrwythau, y piwrî ffrwythau, y sudd ffrwythau, y pilion ffrwythau a’r echdynnyn dyfrllyd ffrwythau ohonynt a ddefnyddiwyd am bob can gram o’r cynnyrch gorffenedig yn lle “x”.
(3) Os defnyddir echdynion dyfrllyd, rhaid i gynnwys ffrwythau’r cynnyrch gorffenedig fel y’i dangosir ar labeli’r cynnyrch gael ei gyfrifo ar ôl tynnu pwysau unrhyw ddŵr a ddefnyddiwyd i baratoi’r echdynion dyfrllyd.
(4) Rhaid i’r mynegiad o’r cynnwys ffrwythau ymddangos yn yr un cylch golwg ag enw’r cynnyrch ac mewn arwyddnodau y gellir eu gweld yn eglur.
(5) Yn ogystal â’r geiriau sy’n ofynnol yn rhinwedd paragraff (2), caniateir cynnwys y geiriau “paratowyd â x g o ffrwythau am bob 100g”, gan osod faint mewn gramau o ffrwythau y deilliodd y mwydion ffrwythau, y piwrî ffrwythau, y sudd ffrwythau, y pilion ffrwythau a’r echdynnyn dyfrllyd ffrwythau ohonynt a ddefnyddiwyd am bob can gram o’r cynnyrch gorffenedig yn lle “x”.
(6) Nid oes dim ym mharagraffau (2) neu (5) yn atal cynnwys y geiriau sy’n ofynnol yn rhinwedd paragraff (2) mewn unrhyw iaith arall yn ogystal â’r Gymraeg a Saesneg.

Dangos cyfanswm y cynnwys siwgr
7. (1) Rhaid i berson beidio â masnachu mewn cynnyrch a reoleiddir sydd wedi ei restru yn Rhan 1 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 oni bai bod labeli’r cynnyrch yn dangos cyfanswm cynnwys siwgr y cynnyrch gorffenedig yn unol â pharagraffau (2) i (5).
(2) Rhaid i gyfanswm y cynnwys siwgr gael ei ddangos drwy gynnwys y geiriau “total sugar content: x g per 100 g”, gan osod y cynnwys mewn gramau o solidau toddadwy ym mhob can gram o’r cynnyrch gorffenedig yn lle “x”.
(3) Rhaid i gyfanswm cynnwys siwgr y cynnyrch gorffenedig fel y’i dangosir ar y labeli gael ei bennu â reffractomedr ar 20°C.
(4) Rhaid i gyfanswm cynnwys siwgr y cynnyrch gorffenedig fel y’i dangosir ar y labeli fod yn gywir hyd at ±3 gradd reffractomedrig.
(5) Rhaid i’r mynegiad o gyfanswm y cynnwys siwgr ymddangos yn yr un cylch golwg ag enw’r cynnyrch ac mewn arwyddnodau y gellir eu gweld yn eglur.
(6) Nid yw paragraff (1) yn gymwys pan fo honiad ynglŷn â chynnwys siwgr cynnyrch a reoleiddir sydd wedi ei restru yn Rhan 1 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 yn cael ei wneud a bod y cynnyrch wedi ei farcio neu wedi ei labelu, o ran ei gynnwys siwgr, â’r labeli maethiad rhagnodedig a nodir yn Erthyglau 30 i 35 o Reoliad (EU) Rhif 1169/2011.
(7) Yn ogystal â’r geiriau sy’n ofynnol yn rhinwedd paragraff (2), caniateir cynnwys y geiriau “cyfanswm y cynnwys siwgr: x g ym mhob 100 g”, gan osod y cynnwys mewn gramau o solidau toddadwy ym mhob can gram o’r cynnyrch gorffenedig yn lle “x”.
(8) Nid oes dim ym mharagraffau (2) neu (7) yn atal cynnwys y geiriau sy’n ofynnol yn rhinwedd paragraff (2) mewn unrhyw iaith arall yn ogystal â’r Gymraeg a Saesneg.

Sylffwr deuocsid gweddilliol
8. Rhaid i berson beidio â masnachu mewn cynnyrch a reoleiddir sydd wedi ei restru yn Rhan 1 o’r tabl yn Rhan 1 o Atodlen 1 sydd â chynnwys sylffwr deuocsid gweddilliol o fwy na 10 miligram am bob cilogram oni bai bod, yn ychwanegol at unrhyw fanylyn y mae’n ofynnol ei nodi mewn rhestr o gynhwysion o dan Reoliad (EU) Rhif 1169/2011, presenoldeb y sylffwr deuocsid gweddilliol hwnnw wedi ei ddangos yn rhestr cynhwysion y cynnyrch yn ôl y ganran yn ôl pwysau o sylffwr deuocsid gweddilliol a geir yn y cynnyrch.

Gorfodi
9. Dyletswydd awdurdod bwyd yw gorfodi’r Rheoliadau hyn yn ei ardal.

Cymhwyso ac addasu darpariaethau yn y Ddeddf
10. Mae darpariaethau’r Ddeddf a bennir yng ngholofn 1 o’r tabl yn Atodlen 5 yn gymwys, gyda’r addasiadau a bennir yng ngholofn 2 o’r tabl hwnnw, at ddibenion y Rheoliadau hyn.

Dirymu
11. (1) Mae Rheoliadau Cynhyrchion Jam a Chynhyrchion Tebyg (Cymru) 2004 wedi eu dirymu.
O.S. 2004/553 (Cy. 56), fel y’i diwygiwyd gan O.S. 2005/3254 (Cy. 247), O.S. 2009/3378 (Cy. 300), O.S. 2012/1809.
(2) Mae’r eitem sy’n ymwneud â Rheoliadau Cynhyrchion Jam a Chynhyrchion Tebyg (Cymru) 2004 yn y tabl yn Rhan 4 o’r Atodlen i Orchymyn Cytuniad Lisbon (Newidiadau mewn Terminoleg neu Rifo) 2012 wedi ei dirymu.
O.S. 2012/1809, y ceir diwygiadau iddo nad ydynt yn berthnasol i’r Rheoliadau hyn.
Vaughan Gething
Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, un o Weinidogion Cymru
27 Chwefror 2018