2023 Rhif 1296 (Cy. 231)
Gorchymyn Gwahardd Gwaredu Gwastraff Bwyd i Garthffos (Sancsiynau Sifil) (Cymru) 2023
Gwnaed
Yn dod i rym
Mae Gweinidogion Cymru yn gwneud y Gorchymyn hwn drwy arfer y pwerau a roddir gan adrannau 36(2), 39, 42, 45, a 52 i 55 o Ddeddf Gorfodi Rheoleiddiol a Sancsiynau 20081 (“Deddf 2008”).
Mae Gweinidogion Cymru wedi ymgynghori yn unol ag adrannau 59(3) a 60 o Ddeddf 20082 ac maent wedi eu bodloni (yn unol ag adran 66 o Ddeddf 2008) y bydd awdurdodau lleol (sef y rheoleiddiwr at ddiben y Gorchymyn hwn) yn gweithredu yn unol â’r egwyddorion y cyfeirir atynt yn adran 5(2) o’r Ddeddf honno wrth arfer pŵer a roddir gan y Gorchymyn hwn.
Yn unol ag adran 61(2) o Ddeddf 20083, gosodwyd drafft o’r Gorchymyn hwn gerbron Senedd Cymru ac fe’i cymeradwywyd ganddi drwy benderfyniad.
Enwi, dod i rym a chymhwyso1
1
Enw’r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Gwahardd Gwaredu Gwastraff Bwyd i Garthffos (Sancsiynau Sifil) (Cymru) 2023.
2
Daw i rym ar 6 Ebrill 2024.
3
Mae’r Gorchymyn hwn yn gymwys o ran Cymru.
Dehongli2
Yn y Gorchymyn hwn—
ystyr “Deddf 1990” (“the 1990 Act”) yw Deddf Diogelu’r Amgylchedd 19904;
ystyr “swyddog gorfodaeth” (“enforcement officer”) yw person a awdurdodir o dan erthygl 4(1).
Y rheoleiddiwr3
Y rheoleiddiwr, at ddibenion gorfodi trosedd o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990, yw’r awdurdod lleol ar gyfer yr ardal y mae’r fangre ynddi.
Gorfodaeth4
1
Caiff y rheoleiddiwr awdurdodi unrhyw berson i arfer unrhyw un neu ragor o’r pwerau a bennir yn erthygl 6 os ymddengys i’r rheoleiddiwr fod y person hwnnw yn addas i’w arfer neu i’w harfer.
2
Rhaid i awdurdodiad o dan baragraff (1) fod yn ysgrifenedig.
Sancsiynau sifil5
Mae’r Atodlen yn gwneud darpariaeth ynghylch y sancsiynau sifil y caniateir eu gosod at ddiben gorfodi trosedd o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990.
Pwerau swyddogion gorfodaeth6
1
Caiff swyddog gorfodaeth fynd i unrhyw fangre ar unrhyw adeg resymol at ddiben penderfynu a yw trosedd o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990 yn cael ei chyflawni neu wedi ei chyflawni.
2
Rhaid i swyddog gorfodaeth, os gofynnir iddo wneud hynny, ddangos tystiolaeth o awdurdodiad y swyddog hwnnw.
3
Caiff ynad heddwch, drwy warant wedi ei llofnodi, ganiatáu i swyddog gorfodaeth fynd i fangre at ddiben penderfynu a yw trosedd o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990 yn cael ei chyflawni neu wedi ei chyflawni, gan ddefnyddio grym rhesymol os oes ei angen, os yw’r ynad wedi ei fodloni ar sail gwybodaeth ysgrifenedig ar lw—
a
bod sail resymol dros fynd i’r fangre honno, a
b
bod unrhyw un neu ragor o’r amodau ym mharagraff (4) wedi ei fodloni neu eu bodloni.
4
Yr amodau yw—
a
bod mynediad i’r fangre wedi ei wrthod, neu’n debygol o gael ei wrthod, a bod hysbysiad o’r bwriad i wneud cais am warant wedi ei roi i’r meddiannydd,
b
y byddai gofyn am gael mynediad i’r fangre, neu roi hysbysiad o’r bwriad i wneud cais am warant, yn tanseilio’r amcan o fynd i’r fangre,
c
bod angen mynd i’r fangre ar fyrder, neu
d
nad yw’r fangre wedi ei meddiannu neu fod y meddiannydd yn absennol dros dro.
5
Mae gwarant yn ddilys am un mis.
6
Caiff swyddog gorfodaeth sy’n mynd i fangre o dan yr erthygl hon, neu warant a ddyroddir odani, ddod â’r personau hynny y mae’r swyddog gorfodaeth yn ystyried eu bod yn angenrheidiol.
7
Rhaid i swyddog gorfodaeth sy’n mynd i unrhyw fangre nad yw wedi ei meddiannu, neu fangre y mae’r meddiannydd yn absennol ohoni dros dro, adael y fangre wedi ei diogelu yr un mor effeithiol rhag mynediad anawdurdodedig ag yr oedd cyn mynd iddi.
8
Caiff swyddog gorfodaeth sy’n mynd i fangre o dan yr erthygl hon, neu warant a ddyroddir odani—
a
edrych ar unrhyw gofnodion (ar ba ffurf bynnag y’u cedwir) a chymryd copi o unrhyw gofnodion y mae ganddo reswm dros gredu y gallant fod yn ofynnol fel tystiolaeth mewn achos o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990 neu’r Gorchymyn hwn, neu ymafael mewn unrhyw gofnodion o’r fath a’u cadw,
b
pan fo unrhyw gofnodion o’r fath yn cael eu storio ar ffurf electronig—
i
cael mynediad i unrhyw gyfrifiadur ac unrhyw gyfarpar neu ddeunydd cysylltiedig sy’n cael ei ddefnyddio neu sydd wedi cael ei ddefnyddio mewn cysylltiad â’r cofnodion ac arolygu a gwirio gweithrediad unrhyw gyfrifiadur o’r fath ac unrhyw gyfarpar neu ddeunydd cysylltiedig o’r fath,
ii
ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson a chanddo ofal dros y cyfrifiadur, y cyfarpar neu’r deunydd, neu sydd fel arall yn ymwneud â gweithrediad y cyfrifiadur, y cyfarpar neu’r deunydd, ddarparu unrhyw gymorth a all fod yn rhesymol ofynnol, a
iii
ei gwneud yn ofynnol i’r cofnodion gael eu dangos ar ffurf sy’n caniatáu mynd â hwy ymaith.
9
Rhaid i swyddog gorfodaeth—
a
cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl ymafael mewn unrhyw gofnodion o dan baragraff (8), ddarparu derbynneb ysgrifenedig i’r meddiannydd sy’n nodi’r cofnodion hynny, a
b
dychwelyd y cofnodion i’r meddiannydd cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol unwaith nad ydynt yn ofynnol mwyach at ddibenion achos o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990 neu’r Gorchymyn hwn.
10
Caiff swyddog gorfodaeth sy’n mynd i fangre o dan yr erthygl hon, neu warant a ddyroddir odani, at ddibenion ymchwilio i droseddau o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990 neu gasglu tystiolaeth a all fod yn ofynnol mewn achos o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990 neu’r Gorchymyn hwn—
a
mesur, neu dynnu ffotograffau, neu wneud recordiadau o unrhyw ran o’r fangre, unrhyw wrthrych ar y fangre neu unrhyw beth sydd ynghlwm wrth y fangre neu sydd fel arall yn ffurfio rhan ohoni,
b
cymryd sampl o unrhyw eitem neu unrhyw sylwedd,
c
gweithredu unrhyw offer a geir ar y fangre,
d
ymafael mewn unrhyw offer a geir ar y fangre a chadw’r offer hwnnw am gyhyd ag sy’n rhesymol angenrheidiol.
11
Caiff swyddog gorfodaeth ddinistrio neu waredu fel arall unrhyw sampl a gymerir o dan yr erthygl hon pan na fydd y sampl yn ofynnol mwyach.
12
Rhaid i swyddog gorfodaeth—
a
cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl ymafael mewn unrhyw offer o dan baragraff (10)(d), ddarparu derbynneb ysgrifenedig i’r meddiannydd sy’n nodi’r offer yr ymafaelwyd ynddynt, a
b
dychwelyd yr offer i’r meddiannydd cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol unwaith nad ydynt yn ofynnol mwyach at ddibenion achos o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990 neu’r Gorchymyn hwn.
13
Nid yw’r erthygl hon yn gymwys i unrhyw fangre o fewn paragraff (a) na (b) o adran 75(5) (eiddo domestig a charafannau) o Ddeddf 1990.
YR ATODLENSancsiynau sifil
RHAN 1Cosbau ariannol penodedig
Gosod cosb ariannol benodedig1
1
Caiff y rheoleiddiwr drwy hysbysiad osod cosb ariannol benodedig ar berson (“cosb ariannol benodedig”) mewn perthynas â throsedd o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990.
2
Cyn gwneud hynny, rhaid i’r rheoleiddiwr fod wedi ei fodloni y tu hwnt i amheuaeth resymol fod y person wedi cyflawni’r drosedd.
3
Swm y gosb i’w thalu i’r rheoleiddiwr fel cosb ariannol benodedig yw £300.
Hysbysiad o fwriad2
1
Pan fo’r rheoleiddiwr yn cynnig gosod cosb ariannol benodedig ar berson, rhaid i’r rheoleiddiwr gyflwyno hysbysiad o’r hyn a gynigir (“hysbysiad o fwriad”) i’r person hwnnw.
2
Rhaid i’r hysbysiad o fwriad gynnwys—
a
y seiliau dros y cynnig i osod y gosb;
b
swm y gosb;
c
datganiad y gellir cael rhyddhad rhag atebolrwydd am y gosb drwy dalu 50% o’r gosb o fewn 28 o ddiwrnodau gan ddechrau â’r diwrnod y cafwyd yr hysbysiad;
d
gwybodaeth am—
i
effaith y taliad rhyddhau hwnnw;
ii
yr hawl i gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau o fewn 28 o ddiwrnodau gan ddechrau â’r diwrnod y cafwyd yr hysbysiad o fwriad;
iii
ym mha amgylchiadau na chaiff y rheoleiddiwr osod y gosb (gan gynnwys unrhyw amddiffyniadau sy’n ymwneud â’r drosedd y cyflwynir yr hysbysiad mewn perthynas â hi).
Rhyddhau rhag atebolrwydd3
Caiff y gosb ei rhyddhau os yw person sy’n cael hysbysiad o fwriad yn talu 50% o swm y gosb o fewn 28 o ddiwrnodau gan ddechrau â’r diwrnod y cafwyd yr hysbysiad.
Cyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau4
Caiff person y cyflwynir hysbysiad o fwriad iddo, o fewn 28 o ddiwrnodau gan ddechrau â’r diwrnod y cafwyd yr hysbysiad, gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau ysgrifenedig i’r rheoleiddiwr mewn perthynas â’r cynnig i osod y gosb ariannol benodedig.
Cyflwyno hysbysiad terfynol5
1
Os nad yw’r person sydd wedi cael hysbysiad o fwriad yn ei ryddhau ei hun rhag atebolrwydd o fewn 28 o ddiwrnodau, caiff y rheoleiddiwr gyflwyno hysbysiad terfynol (“hysbysiad terfynol”) sy’n gosod cosb ariannol benodedig.
2
Ni chaiff y rheoleiddiwr gyflwyno hysbysiad terfynol i berson pan fo’r rheoleiddiwr wedi ei fodloni na fyddai’r person, oherwydd unrhyw amddiffyniad, yn agored i gael ei euogfarnu o’r drosedd y mae’r hysbysiad yn ymwneud â hi.
3
Ni chaiff y rheoleiddiwr sy’n cyflwyno hysbysiad terfynol sy’n ymwneud â chosb ariannol benodedig gyflwyno unrhyw hysbysiad arall o dan y Gorchymyn hwn mewn perthynas â’r drosedd.
Cynnwys hysbysiad terfynol6
Rhaid i hysbysiad terfynol gynnwys gwybodaeth am—
a
y seiliau dros osod y gosb,
b
swm y gosb,
c
sut y caniateir talu,
d
y cyfnod o 56 o ddiwrnodau y mae rhaid talu o’i fewn,
e
manylion y disgowntiau am dalu’n gynnar a’r cosbau am dalu’n hwyr,
f
hawliau apelio, ac
g
canlyniadau peidio â thalu.
Disgownt am dalu’n gynnar7
Os yw person y cyflwynwyd hysbysiad o fwriad iddo wedi cyflwyno sylwadau neu wrthwynebiadau ynglŷn â’r hysbysiad hwnnw o fewn y terfyn amser, caiff y person hwnnw ryddhau hysbysiad terfynol drwy dalu 50% o’r gosb o fewn 28 o ddiwrnodau gan ddechrau â’r diwrnod y cafwyd yr hysbysiad terfynol.
Apelau yn erbyn hysbysiad terfynol8
1
Caiff y person sy’n cael hysbysiad terfynol apelio yn ei erbyn.
2
Y seiliau dros apelio yw—
a
bod y penderfyniad yn seiliedig ar wall ffeithiol;
b
bod y penderfyniad yn anghywir mewn cyfraith;
c
bod y penderfyniad yn afresymol;
d
unrhyw reswm tebyg arall.
Peidio â thalu ar ôl 56 o ddiwrnodau (cosb am dalu’n hwyr)9
1
Rhaid i’r gosb gael ei thalu o fewn 56 o ddiwrnodau i gael hysbysiad terfynol.
2
Os na thelir y gosb o fewn 56 o ddiwrnodau cynyddir y swm sy’n daladwy 50%.
3
Yn achos apêl, mae’r gosb yn daladwy o fewn 28 o ddiwrnodau i benderfynu’r apêl (os yw’r apêl yn aflwyddiannus), ac os nad yw wedi ei thalu o fewn 28 o ddiwrnodau cynyddir swm y gosb 50%.
Achosion troseddol10
1
Os cyflwynir hysbysiad o fwriad ar gyfer cosb ariannol benodedig i unrhyw berson—
a
ni chaniateir dechrau achos troseddol yn erbyn y person hwnnw am y drosedd mewn cysylltiad â’r weithred neu’r anweithred y mae’r hysbysiad yn ymwneud â hi cyn 28 o ddiwrnodau o’r dyddiad y ceir yr hysbysiad o fwriad, a
b
os yw’r person hwnnw yn ei ryddhau ei hun rhag atebolrwydd yn y fath fodd, ni chaniateir ar unrhyw adeg euogfarnu’r person hwnnw o’r drosedd mewn perthynas â’r weithred neu’r anweithred honno.
2
Os gosodir cosb ariannol benodedig ar unrhyw berson, ni chaniateir ar unrhyw adeg euogfarnu’r person hwnnw o’r drosedd mewn cysylltiad â’r weithred neu’r anweithred sy’n arwain at y gosb.
RHAN 2Cosbau ariannol amrywiadwy
Gosod cosb ariannol amrywiadwy11
1
Caiff y rheoleiddiwr drwy hysbysiad osod cosb ariannol ar berson sy’n ei gwneud yn ofynnol i’r person hwnnw dalu i’r rheoleiddiwr unrhyw swm a bennir gan y rheoleiddiwr (“cosb ariannol amrywiadwy”) mewn perthynas â throsedd o dan adran 34D(3) o Ddeddf 1990.
2
Cyn gwneud hynny, rhaid i’r rheoleiddiwr fod wedi ei fodloni y tu hwnt i amheuaeth resymol fod y person wedi cyflawni’r drosedd.
3
Pan osodir cosb ariannol amrywiadwy mewn perthynas â throsedd—
a
y gellir ei rhoi ar brawf yn ddiannod yn unig, a
b
sydd i’w chosbi ar euogfarn ddiannod drwy ddirwy (pa un a yw hefyd i’w chosbi drwy gyfnod o garchar ai peidio),
ni chaniateir i swm y gosb ariannol amrywiadwy fod yn fwy nag uchafswm y ddirwy honno (os oes uchafswm).
4
Cyn cyflwyno hysbysiad sy’n ymwneud â chosb ariannol amrywiadwy i berson, caiff y rheoleiddiwr ei gwneud yn ofynnol i’r person ddarparu unrhyw wybodaeth sy’n rhesymol at ddiben cadarnhau swm unrhyw fudd ariannol sy’n deillio o’r drosedd.
Hysbysiad o fwriad12
1
Pan fo’r rheoleiddiwr yn cynnig gosod cosb ariannol amrywiadwy ar berson, rhaid i’r rheoleiddiwr gyflwyno i’r person hwnnw hysbysiad o’r hyn a gynigir (“hysbysiad o fwriad”).
2
Rhaid i’r hysbysiad o fwriad gynnwys—
a
y seiliau dros y cynnig i osod y gosb;
b
swm y gosb;
c
gwybodaeth am—
i
yr hawl i gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau o fewn 28 o ddiwrnodau gan ddechrau â’r diwrnod y cafwyd yr hysbysiad o fwriad;
ii
ym mha amgylchiadau na chaiff y rheoleiddiwr osod y gosb (gan gynnwys unrhyw amddiffyniadau rhag y drosedd y cyflwynir yr hysbysiad mewn perthynas â hi).
Cyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau13
Caiff person y cyflwynir hysbysiad o fwriad iddo, o fewn 28 o ddiwrnodau gan ddechrau â’r diwrnod y cafwyd yr hysbysiad, gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau ysgrifenedig i’r rheoleiddiwr mewn perthynas â’r cynnig i osod y gosb ariannol amrywiadwy.
Ymgymeriadau trydydd parti14
1
Caiff person y cyflwynir hysbysiad o fwriad iddo gynnig ymgymeriad o ran y camau sydd i’w cymryd gan y person hwnnw (gan gynnwys talu swm o arian) er budd unrhyw berson y mae’r drosedd yn effeithio arno (“ymgymeriad trydydd parti”).
2
Rhaid i’r rheoleiddiwr dderbyn neu wrthod ymgymeriad trydydd parti.
Cyflwyno hysbysiad terfynol15
1
Ar ddiwedd y cyfnod ar gyfer cyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau, rhaid i’r rheoleiddiwr benderfynu pa un ai i osod y gosb ariannol amrywiadwy yn yr hysbysiad o fwriad ai peidio, gydag addasiadau neu hebddynt.
2
Rhaid i’r rheoleiddiwr ystyried unrhyw ymgymeriad trydydd parti a dderbynnir ganddo wrth benderfynu—
a
pa un ai i gyflwyno hysbysiad terfynol ai peidio, a
b
swm unrhyw gosb ariannol amrywiadwy a osodir ganddo.
3
Pan fo’r rheoleiddiwr yn penderfynu gosod cosb ariannol amrywiadwy, rhaid i’r rheoleiddiwr gyflwyno hysbysiad sy’n ei gosod (“hysbysiad terfynol”) sy’n cydymffurfio â pharagraff 16.
4
Ni chaiff y rheoleiddiwr gyflwyno hysbysiad terfynol i berson pan fo’r rheoleiddiwr wedi ei fodloni na fyddai’r person, oherwydd unrhyw amddiffyniad, yn agored i gael ei euogfarnu o’r drosedd y mae’r hysbysiad yn ymwneud â hi.
Cynnwys hysbysiad terfynol16
Rhaid i hysbysiad terfynol gynnwys gwybodaeth am—
a
y seiliau dros osod y gosb,
b
swm y gosb,
c
sut y caniateir talu,
d
y cyfnod y mae rhaid talu o’i fewn, na chaiff fod yn llai nag 28 o ddiwrnodau,
e
hawliau apelio, ac
f
canlyniadau peidio â thalu.
Apelau yn erbyn hysbysiad terfynol17
1
Caiff y person sy’n cael hysbysiad terfynol apelio yn ei erbyn.
2
Y seiliau dros apelio yw—
a
bod y penderfyniad yn seiliedig ar wall ffeithiol;
b
bod y penderfyniad yn anghywir mewn cyfraith;
c
bod swm y gosb yn afresymol;
d
bod y penderfyniad yn afresymol am unrhyw reswm arall;
e
unrhyw reswm tebyg arall.
Achosion troseddol18
1
Os—
a
gosodir cosb ariannol amrywiadwy ar unrhyw berson, neu
b
derbynnir ymgymeriad trydydd parti oddi wrth unrhyw berson,
ni chaniateir ar unrhyw adeg euogfarnu’r person hwnnw o’r drosedd mewn cysylltiad â’r weithred neu’r anweithred sy’n arwain at y gosb ariannol amrywiadwy neu’r ymgymeriad trydydd parti ac eithrio mewn achos y cyfeirir ato yn is-baragraff (2).
2
Mae’r achos y cyfeirir ato yn is-baragraff (1) yn achos—
a
pan fo ymgymeriad trydydd parti yn cael ei dderbyn oddi wrth berson,
b
pan na fo cosb ariannol amrywiadwy yn cael ei gosod ar y person hwnnw, ac
c
pan fo’r person hwnnw yn methu â chydymffurfio â’r ymgymeriad trydydd parti.
3
Caniateir dechrau achos troseddol am droseddau y gellir eu rhoi ar brawf yn ddiannod y mae ymgymeriad trydydd parti yn is-baragraff (2) yn ymwneud â hwy ar unrhyw adeg hyd at chwe mis o’r dyddiad pan fydd y rheoleiddiwr yn hysbysu’r person bod y person wedi methu â chydymffurfio â’r ymgymeriad hwnnw.
RHAN 3Cosbau am beidio â chydymffurfio
Cosbau am beidio â chydymffurfio19
1
Os yw person yn methu â chydymffurfio ag ymgymeriad trydydd parti, caiff y rheoleiddiwr gyflwyno hysbysiad i’r person hwnnw sy’n gosod cosb ariannol (“cosb am beidio â chydymffurfio”) mewn cysylltiad â’r un drosedd, ni waeth a osodwyd cosb ariannol amrywiadwy hefyd mewn cysylltiad â’r drosedd honno ai peidio.
2
Rhaid i’r rheoleiddiwr bennu swm y gosb, a rhaid i’r swm hwnnw fod yn ganran o gostau bodloni gweddill gofynion yr ymgymeriad trydydd parti.
3
Rhaid i’r rheoleiddiwr bennu’r ganran gan roi sylw i holl amgylchiadau’r achos, a chaiff y ganran honno fod yn 100%, os yw’n briodol.
4
Rhaid i’r hysbysiad gynnwys gwybodaeth am—
a
y seiliau dros osod y gosb,
b
swm y gosb,
c
sut y caniateir talu,
d
y cyfnod y mae rhaid talu o’i fewn, na chaiff fod yn llai nag 28 o ddiwrnodau,
e
hawliau apelio,
f
canlyniadau peidio â thalu, ac
g
unrhyw amgylchiadau pan gaiff y rheoleiddiwr leihau swm y gosb.
5
Os cyflawnir ymgymeriad trydydd parti cyn y terfyn amser ar gyfer talu’r gosb am beidio â chydymffurfio, nid yw’r gosb yn daladwy.
Apelau yn erbyn cosbau am beidio â chydymffurfio20
1
Caiff person sy’n cael cosb am beidio â chydymffurfio apelio yn ei herbyn.
2
Y seiliau dros apelio yw—
a
bod y penderfyniad yn seiliedig ar wall ffeithiol;
b
bod y penderfyniad yn anghywir mewn cyfraith;
c
bod y penderfyniad yn annheg neu’n afresymol am unrhyw reswm;
d
bod swm y gosb yn afresymol;
e
unrhyw reswm tebyg arall.
RHAN 4Cyfuno sancsiynau
Cyfuno sancsiynau21
1
Ni chaiff y rheoleiddiwr gyflwyno hysbysiad o fwriad sy’n ymwneud â chosb ariannol benodedig os gosodwyd cosb ariannol amrywiadwy ar y person hwnnw sy’n ymwneud â’r un weithred neu anweithred.
2
Ni chaiff y rheoleiddiwr gyflwyno hysbysiad o fwriad sy’n ymwneud â chosb ariannol amrywiadwy i berson os, mewn perthynas â’r un weithred neu anweithred—
a
gosodwyd cosb ariannol benodedig ar y person hwnnw, neu
b
rhyddhawyd y person hwnnw rhag atebolrwydd am gosb ariannol benodedig ar ôl cyflwyno hysbysiad o fwriad i osod y gosb honno.
RHAN 5Hysbysiad adennill cost gorfodaeth
Hysbysiadau adennill cost gorfodaeth22
1
Caiff y rheoleiddiwr gyflwyno hysbysiad (“hysbysiad adennill cost gorfodaeth”) i berson y gosodwyd cosb ariannol amrywiadwy arno sy’n ei gwneud yn ofynnol i’r person hwnnw dalu’r costau y mae’r rheoleiddiwr wedi mynd iddynt mewn perthynas â gosod y gosb ariannol amrywiadwy hyd at yr adeg y’i gosodwyd.
2
Mae costau yn cynnwys yn benodol—
a
costau ymchwilio;
b
costau gweinyddu;
c
costau cael cyngor arbenigol (gan gynnwys cyngor cyfreithiol).
3
Rhaid i’r hysbysiad adennill cost gorfodaeth bennu—
a
y seiliau dros osod yr hysbysiad,
b
y swm y mae’n ofynnol ei dalu,
c
sut y caniateir talu,
d
y cyfnod y mae rhaid talu o’i fewn, na chaiff fod yn llai nag 28 o ddiwrnodau,
e
hawliau apelio, ac
f
canlyniadau peidio â thalu.
4
Caiff y person y cyflwynir yr hysbysiad iddo ei gwneud yn ofynnol i’r rheoleiddiwr ddarparu dadansoddiad manwl o’r swm.
5
Nid yw’r person y mae’n ofynnol iddo dalu costau yn agored i dalu unrhyw gostau y mae’r person hwnnw’n dangos yr aed iddynt yn ddiangen.
Apelau yn erbyn hysbysiadau adennill cost gorfodaeth23
1
Caiff y person y mae’n ofynnol iddo dalu costau o dan baragraff 22(1) apelio—
a
yn erbyn penderfyniad y rheoleiddiwr i osod y gofyniad i dalu costau,
b
yn erbyn penderfyniad y rheoleiddiwr o ran swm y costau hynny, neu
c
am unrhyw reswm tebyg arall.
2
Y seiliau dros apelio yw—
a
bod y penderfyniad yn seiliedig ar wall ffeithiol;
b
bod y penderfyniad yn anghywir mewn cyfraith;
c
bod swm y costau yn afresymol;
d
bod y penderfyniad yn afresymol am unrhyw reswm arall;
e
unrhyw reswm tebyg arall.
RHAN 6Gweinyddu ac apelau
Tynnu hysbysiad yn ôl neu ddiwygio hysbysiad24
Caiff y rheoleiddiwr ar unrhyw adeg yn ysgrifenedig—
a
tynnu cosb ariannol benodedig yn ôl;
b
tynnu cosb ariannol amrywiadwy, cosb am beidio â chydymffurfio neu hysbysiad adennill cost gorfodaeth yn ôl neu leihau’r swm a bennir yn y gosb neu’r hysbysiad.
Canllawiau ar ddefnyddio sancsiynau sifil25
1
Pan fo’r Gorchymyn hwn yn rhoi pŵer i’r rheoleiddiwr i osod sancsiwn sifil—
a
rhaid i’r rheoleiddiwr gyhoeddi canllawiau ar ei ddefnydd o’r sancsiwn;
b
yn achos canllawiau sy’n ymwneud â chosb ariannol benodedig neu gosb ariannol amrywiadwy, rhaid i’r canllawiau gynnwys yr wybodaeth berthnasol;
c
rhaid i’r rheoleiddiwr ddiwygio’r canllawiau pan fo’n briodol;
d
rhaid i’r rheoleiddiwr roi sylw i’r canllawiau neu’r canllawiau diwygiedig wrth arfer ei swyddogaethau.
2
Yn achos canllawiau sy’n ymwneud â chosb ariannol benodedig, yr wybodaeth berthnasol y cyfeirir ati yn is-baragraff (1)(b) yw gwybodaeth am—
a
ym mha amgylchiadau y mae’r gosb yn debygol o gael ei gosod,
b
ym mha amgylchiadau na chaniateir gosod y gosb,
c
swm y gosb,
d
sut y caniateir cael rhyddhad rhag atebolrwydd am y gosb ac effaith y rhyddhad hwnnw, ac
e
hawliau i gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau a hawliau apelio.
3
Yn achos canllawiau sy’n ymwneud â chosb ariannol amrywiadwy, yr wybodaeth berthnasol y cyfeirir ati yn is-baragraff (1)(b) yw gwybodaeth am—
a
ym mha amgylchiadau y mae’r gosb yn debygol o gael ei gosod,
b
ym mha amgylchiadau na chaniateir gosod y gosb,
c
y materion y mae’r rheoleiddiwr yn debygol o’u hystyried wrth bennu swm y gosb (gan gynnwys person yn rhoi gwybod o’i wirfodd nad yw wedi cydymffurfio), a
d
hawliau i gyflwyno sylwadau a gwrthwynebiadau a hawliau apelio.
Canllawiau ychwanegol26
Rhaid i’r rheoleiddiwr gyhoeddi canllawiau sy’n ymwneud â defnyddio cosbau am beidio â chydymffurfio a hysbysiadau adennill cost gorfodaeth sy’n pennu—
a
ym mha amgylchiadau y maent yn debygol o gael eu gosod,
b
ym mha amgylchiadau na chaniateir eu gosod,
c
materion i’w hystyried wrth bennu’r swm o dan sylw, a
d
hawliau apelio.
Ymgynghori ar ganllawiau27
Rhaid i’r rheoleiddiwr ymgynghori â’r personau hynny y mae’n ystyried eu bod yn briodol cyn cyhoeddi unrhyw ganllawiau neu unrhyw ganllawiau diwygiedig o dan y Gorchymyn hwn.
Cyhoeddi camau gorfodi28
1
Pan fo pŵer yn cael ei roi i’r rheoleiddiwr i osod sancsiwn sifil o dan y Gorchymyn hwn, rhaid i’r rheoleiddiwr o bryd i’w gilydd gyhoeddi adroddiadau sy’n pennu—
a
yr achosion y gosodwyd y sancsiwn sifil ynddynt,
b
pan fo’r sancsiwn sifil yn gosb ariannol benodedig, yr achosion y cafwyd rhyddhad rhag atebolrwydd am y gosb ynddynt yn sgil talu’r gosb yn dilyn yr hysbysiad o fwriad a heb fod camau pellach yn cael eu cymryd, ac
c
pan fo’r sancsiwn sifil yn gosb ariannol amrywiadwy, yr achosion y derbyniwyd ymgymeriad trydydd parti ynddynt.
2
Yn is-baragraff (1)(a), nid yw’r cyfeiriad at achosion y gosodwyd y sancsiwn sifil ynddynt yn cynnwys achosion pan fo’r sancsiwn wedi ei osod ond wedi ei wrthdroi ar apêl.
3
Nid yw’r paragraff hwn yn gymwys mewn achosion pan fo Gweinidogion Cymru yn ystyried y byddai cyhoeddi yn amhriodol.
Adennill taliadau29
Caiff y rheoleiddiwr adennill unrhyw gosb ariannol benodedig, unrhyw gosb ariannol amrywiadwy neu unrhyw gosb am beidio â chydymffurfio a osodir o dan y Gorchymyn hwn ac unrhyw gosb ariannol am dalu’n hwyr, ar orchymyn llys, fel pe bai’n daladwy o dan orchymyn llys.
Apelau30
1
Mae apêl o dan y Gorchymyn hwn yn apêl i’r Tribiwnlys Haen Gyntaf (“y Tribiwnlys”).
2
Mewn unrhyw apêl pan fo cyflawni trosedd yn fater y mae’n ofynnol penderfynu arno, rhaid i’r rheoleiddiwr brofi’r drosedd honno yn ôl yr un baich profi a’r un safon brofi ag mewn erlyniad troseddol.
3
Mewn unrhyw achos arall rhaid i’r Tribiwnlys bennu’r safon brofi.
4
Mae pob hysbysiad wedi ei atal dros dro wrth aros i’r apêl gael ei phenderfynu neu ei thynnu yn ôl.
5
Caiff y Tribiwnlys, mewn perthynas â gosod cosb neu gyflwyno hysbysiad o dan y Gorchymyn hwn—
a
tynnu’r gosb neu’r hysbysiad yn ôl,
b
cadarnhau’r gosb neu’r hysbysiad,
c
amrywio’r gosb neu’r hysbysiad,
d
cymryd unrhyw gamau y gallai’r rheoleiddiwr eu cymryd mewn perthynas â’r weithred neu’r anweithred sy’n arwain at y gosb neu’r hysbysiad, neu
e
anfon y penderfyniad o ran pa un ai i gadarnhau’r gosb neu’r hysbysiad ai peidio, neu unrhyw fater sy’n ymwneud â’r penderfyniad hwnnw, at y rheoleiddiwr.
(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Gorchymyn hwn)