RHAN 3Lles, iechyd a diogelwch disgyblion
5. Y safonau ynghylch lles, iechyd a diogelwch disgyblion yn yr ysgol annibynnol yw’r rhai sydd wedi eu cynnwys yn y Rhan hon.
6. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd os yw’r perchennog yn sicrhau—
(a)bod trefniadau yn cael eu gwneud i ddiogelu a hybu lles disgyblion yn yr ysgol annibynnol,
(b)bod polisi ysgrifenedig i ddiogelu a hybu lles disgyblion yn cael ei lunio a’i weithredu’n effeithiol, ac
(c)bod y trefniadau hynny a’r polisi hwnnw yn rhoi sylw i unrhyw ganllawiau perthnasol a ddyroddir gan Weinidogion Cymru.
7. Pan fo’r ysgol annibynnol yn darparu llety byrddio, mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd pan fo’r perchennog yn sicrhau—
(a)bod trefniadau yn cael eu gwneud i ddiogelu a hybu lles disgyblion sy’n byrddio pan fyddant yn cael eu lletya yn yr ysgol annibynnol,
(b)bod polisi llety byrddio ysgrifenedig yn cael ei lunio a’i weithredu’n effeithiol, ac
(c)bod y trefniadau hynny a’r polisi hwnnw yn rhoi sylw i’r Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer Ysgolion Preswyl y Brif Ffrwd neu, pan fo’n gymwys, y Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer Ysgolion Arbennig Preswyl.
8. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd os yw’r perchennog yn sicrhau—
(a)bod lles disgyblion yn yr ysgol annibynnol yn cael ei ddiogelu a’i hybu drwy lunio polisi asesu risg ysgrifenedig sy’n cynnwys asesu gweithgareddau a wneir y tu allan i fangre’r ysgol annibynnol, a gweithredu’r polisi hwnnw yn effeithiol, a
(b)bod camau gweithredu priodol yn cael eu cymryd i leihau risgiau a nodir.
9. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd pan fo’r perchennog yn sicrhau bod yr holl staff, yr holl staff cyflenwi a’r holl bersonau sydd â chyfrifoldebau arwain a rheoli yn yr ysgol annibynnol yn mynd ati’n weithredol i hybu llesiant disgyblion.
10. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd pan fo’r perchennog yn sicrhau—
(a)bod yr holl staff, yr holl staff cyflenwi, yr holl wirfoddolwyr a’r holl ddisgyblion yn cael hyfforddiant priodol ar bolisi diogelu’r ysgol annibynnol yn unol ag unrhyw ganllawiau a ddyroddir gan Weinidogion Cymru mewn perthynas â diogelu, a
(b)bod cofnod ysgrifenedig o’r hyfforddiant hwnnw yn cael ei gynnal.
11. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd os yw’r perchennog yn hybu ymddygiad da ymhlith disgyblion drwy sicrhau—
(a)bod polisi ymddygiad ysgrifenedig yn cael ei lunio a’i weithredu’n effeithiol—
(i)sy’n annog ac yn gwobrwyo ymddygiad da,
(ii)sy’n nodi’r sancsiynau sydd i’w mabwysiadu os bydd disgybl yn camymddwyn,
(iii)sy’n rhoi sylw i unrhyw ganllawiau perthnasol a ddyroddir gan Weinidogion Cymru, a
(b)bod cofnod yn cael ei gadw o’r sancsiynau a osodir ar ddisgyblion am gamymddwyn difrifol.
12. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd os yw’r perchennog yn sicrhau bod bwlio yn yr ysgol annibynnol yn cael ei atal cyn belled ag y bo’n rhesymol ymarferol, drwy lunio strategaeth gwrth-fwlio effeithiol a’i gweithredu.
13. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd os yw’r perchennog yn sicrhau y cydymffurfir â chyfreithiau iechyd a diogelwch perthnasol drwy lunio polisi iechyd a diogelwch ysgrifenedig, sy’n cynnwys ystyried gweithgareddau y tu allan i fangre’r ysgol annibynnol, a gweithredu’r polisi hwnnw yn effeithiol.
14. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd os yw’r perchennog yn sicrhau cydymffurfedd â Gorchymyn Diwygio Rheoleiddio (Diogelwch Tân) 2005(1).
15. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd os yw’r perchennog yn sicrhau bod cymorth cyntaf yn cael ei roi mewn modd amserol a medrus drwy lunio polisi cymorth cyntaf ysgrifenedig a’i weithredu’n effeithiol.
16. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd os yw’r perchennog yn sicrhau bod disgyblion yn cael eu goruchwylio’n briodol drwy ddefnyddio staff yr ysgol annibynnol yn briodol.
17. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd os yw’r perchennog yn sicrhau bod cofrestr dderbyn a chofrestr bresenoldeb yn cael eu cynnal yn unol â rheoliadau sydd wedi eu gwneud o dan adran 434 o Ddeddf 1996(2).
18. Mae’r safon yn y paragraff hwn wedi ei chyrraedd pan fo’r perchennog—
(a)yn sicrhau bod y polisïau a’r strategaethau sy’n ofynnol gan y Rhan hon yn cael eu hadolygu’n rheolaidd a’u diweddaru pan fo’n briodol, a
(b)yn cynnal cofnod ysgrifenedig ynglŷn â pha bryd y mae pob polisi wedi cael ei adolygu a’i ddiweddaru a phob strategaeth wedi cael ei hadolygu a’i diweddaru.
Diwygiwyd adran 434 gan adran 140(1) o Ddeddf Safonau a Fframwaith Ysgolion 1998 (p. 31) a pharagraff 111 o Atodlen 30 iddi, ac erthygl 5(1) o O.S. 2010/1158 a pharagraff 7(1) a (3) o Atodlen 2 iddo. Y rheoliadau cyfredol yw Rheoliadau Addysg (Cofrestru Disgyblion) (Cymru) 2010 (O.S. 2010/1954) (Cy. 187) a ddiwygiwyd gan O.S 2022/758 (Cy. 164).